Działka z dużymi, dojrzałymi drzewami może mieć wyjątkowy charakter i stanowić dużą wartość przyszłego ogrodu. Ich obecność może jednak również wpływać na sposób zagospodarowania działki, lokalizację budynku, przebieg instalacji czy zakres prac, które będzie można wykonać. Dlatego istniejącą zieleń warto rozpoznać jeszcze przed rozpoczęciem projektowania domu. Pozwala to uwzględnić drzewa na wczesnym etapie i ograniczyć ryzyko późniejszych zmian w projekcie.
Od czego zacząć?
Pierwszym krokiem powinno być określenie, jakie drzewa znajdują się na działce i gdzie dokładnie rosną. Warto ustalić ich gatunek, lokalizację oraz podstawowe wymiary – między innymi obwód pnia, wysokość i zasięg korony. Istotna jest również ogólna ocena ich stanu. Szczególną uwagę należy zwrócić na duże i dojrzałe egzemplarze. Ich obecność może mieć znaczenie dla późniejszego zagospodarowania terenu, a jednocześnie ich usunięcie nie zawsze jest możliwe lub uzasadnione. Przy większej liczbie drzew pomocna będzie inwentaryzacja dendrologiczna, która porządkuje te informacje i przedstawia lokalizację poszczególnych egzemplarzy na mapie.
Czy drzewa kolidują z planowanym domem?
Kolejnym krokiem jest zestawienie istniejącej zieleni z planowanym zagospodarowaniem działki.
Nie chodzi wyłącznie o sprawdzenie, czy pień drzewa znajduje się w miejscu projektowanego budynku. Znaczenie może mieć również zasięg korony, system korzeniowy oraz lokalizacja pozostałych elementów zagospodarowania. Potencjalne kolizje mogą dotyczyć między innymi:
- budynku i jego fundamentów,
- podjazdu i parkingu,
- tarasu,
- ogrodzenia,
- przyłączy i instalacji,
- odwodnienia,
- nawierzchni utwardzonych,
- planowanych zmian poziomu terenu.
Wczesna analiza pozwala uwzględnić istniejące drzewa już na etapie koncepcji i, w razie potrzeby, skorygować lokalizację poszczególnych elementów zagospodarowania.
Nie tylko pień – znaczenie systemu korzeniowego
Drzewo zajmuje znacznie większą przestrzeń, niż wynikałoby to z jego widocznej części.
Wykonanie wykopu pod fundament, instalację czy nawierzchnię w bezpośrednim sąsiedztwie drzewa może prowadzić do uszkodzenia jego korzeni. Zagrożeniem może być również zagęszczenie gruntu przez samochody i ciężki sprzęt, składowanie materiałów budowlanych czy podniesienie albo obniżenie poziomu terenu.
Dlatego przy planowaniu domu należy uwzględnić nie tylko odległość drzewa od budynku, ale również warunki, w jakich będzie funkcjonował jego system korzeniowy.
Czy każde drzewo trzeba zachować?
Nie. Celem analizy nie jest założenie, że wszystkie drzewa muszą pozostać na działce, ale świadome określenie, które z nich warto i można zachować, a z którymi inwestycja będzie kolidować.
Zdrowe, dobrze rozwinięte drzewo może być dużą wartością przyszłego ogrodu. Zapewnia cień, wpływa na mikroklimat i może stać się jednym z najważniejszych elementów kompozycji terenu. Z drugiej strony drzewo w złym stanie, poważnie uszkodzone lub znajdujące się w nieusuwalnej kolizji z projektowanym obiektem może wymagać innego postępowania. Dlatego decyzję warto poprzedzić oceną konkretnego egzemplarza i analizą całego zagospodarowania.
A co z możliwością usunięcia drzewa?
Samo stwierdzenie, że drzewo przeszkadza w planowanej budowie, nie oznacza automatycznie, że można je usunąć. Możliwość usunięcia drzewa zależy między innymi od jego parametrów, lokalizacji, rodzaju nieruchomości oraz obowiązujących przepisów. W określonych sytuacjach wymagane może być zgłoszenie albo uzyskanie zezwolenia. Dlatego przed podjęciem decyzji o usunięciu drzewa warto sprawdzić wymagania formalne dotyczące konkretnych egzemplarzy, zamiast zakładać, że ich usunięcie będzie możliwe.
Najlepiej sprawdzić drzewa przed projektem
Analiza istniejącej zieleni wykonana na początku procesu pozwala projektować dom z uwzględnieniem rzeczywistych warunków działki. Może również pomóc uniknąć późniejszych zmian w projekcie, niepotrzebnych kolizji oraz sytuacji, w której wartościowe drzewo zostaje potraktowane jako przeszkoda tylko dlatego, że jego obecność została uwzględniona zbyt późno.
Jeżeli na działce znajdują się drzewa, warto rozpoznać je przed rozpoczęciem projektowania domu. Inwentaryzacja dendrologiczna i analiza istniejącej zieleni mogą dostarczyć projektantowi informacji potrzebnych do świadomego zaplanowania zabudowy i pozostałego zagospodarowania terenu. W Pradesto wykonywane są inwentaryzacje dendrologiczne oraz opracowania dotyczące istniejącej zieleni na potrzeby planowanych inwestycji. Zakres dokumentacji można dopasować do etapu inwestycji – od rozpoznania i lokalizacji drzew po analizę ich stanu i potencjalnych kolizji z planowanym zagospodarowaniem.
